Σε… πόκερ φαίνεται εξελίσσεται ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, με τις πληροφορίες που έρχονται από τα εμπλεκόμενα μέρη να είναι απόλυτα… συγκεχυμένες.
Το ισραηλινό πρακτορείο ειδήσεων YNET αποκαλύπτει πως ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump, μέσω των στενότερων συνεργατών του, Jared Kushner και Steve Witkoff, όχι μόνο άνοιξε δίαυλο επικοινωνίας με το καθεστώς των Ayatollah εν αγνοία του Ισραήλ, αλλά προχωρά και σε de facto αναγνώριση του Mojtaba Khameney ως διαδόχου στην εξουσία. Η αποκάλυψη αυτή ανατρέπει το αφήγημα της «μέγιστης πίεσης» και της ανατροπής του καθεστώτος. Αντί για την κατάρρευση που οραματιζόταν ο Λευκός Οίκος και η Mossad, οι ΗΠΑ φέρονται κάθονται πλέον στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με τον ίδιο τον «κληρονόμο» της ισλαμικής επανάστασης. Μάλιστα, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, στρώνεται το έδαφος για συνάντηση το αντιπροέδρου των ΗΠΑ JD Vance με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών, Abbas Araghchi εντός της εβδομάδας.
Σε κάθε περίπτωση κι εφόσον όλες αυτές οι πληροφορίες, που σημειωτέον προέρχονται από το Ισραήλ (που φέρεται παραγκωνισμένο), ευσταθούν, τότε οι ΗΠΑ νομιμοποιεί εκείνους που ήθελε να… ρίξει…
«Το μυστικό μήνυμα του Araghchi στον Witkoff: "Έχουμε τη συγκατάθεση και την ευλογία του Mojtaba"». Αυτός είναι ο τίτλος του δημοσιεύματος του Ynet, όπου αναφέρεται επίσης: «Αποκάλυψη: Αφού ο Trump ανακοίνωσε το κανάλι συνομιλιών που θα μπορούσε να οδηγήσει σε συμφωνία, το Ιράν έσπευσε να το διαψεύσει. Ωστόσο, μια τηλεφωνική συνομιλία μεταξύ του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών και του Witkoff, με τον Kushner δίπλα του, δείχνει μια διαφορετική εικόνα.
Ο Ιρανός αξιωματούχος επιβεβαίωσε ότι ο γιος του Khamenei έχει πάρει τη θέση του πατέρα του που σκοτώθηκε, και ξεκαθάρισε ότι ο διάδοχος «ενέκρινε να κλείσει το θέμα το συντομότερο δυνατό, υπό την προϋπόθεση ότι θα ικανοποιηθούν οι όροι μας».
Το Ισραήλ έμεινε εκτός των συνομιλιών και έμαθε για την ύπαρξή τους τυχαία. Τα χάσματα μεταξύ των πλευρών παραμένουν μεγάλα».
Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, η περασμένη Πέμπτη θα καταγραφεί ως σημείο καμπής στον πόλεμο και θα συμβολίζει για τις πλευρές τόσο όσα πήγαν καλά σε αυτή τη σύγκρουση όσο και όσα πήγαν λιγότερο καλά. Ήταν μια απλή τηλεφωνική συνομιλία, από ένα κινητό τηλέφωνο στην Τεχεράνη σε ένα άλλο στις ΗΠΑ. Από τη μία πλευρά της γραμμής ήταν ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Abbas Araghchi, και από την άλλη ο Αμερικανός μεσολαβητής Steve Witkoff, με δίπλα του τον πιο στενό άνθρωπο του Donald Trump, Jared Kushner.
Ανώτεροι εκπρόσωποι δύο από τις τρεις χώρες που εμπλέκονται στον πόλεμο συμμετείχαν, ενώ η τρίτη χώρα, το Ισραήλ, δεν έλαβε ούτε επίσημη ενημέρωση από τον σύμμαχό του, τις ΗΠΑ. Ίσως αυτό να οφείλεται στην προηγούμενη κακή εμπειρία του Witkoff, όταν είχε στείλει τον απεσταλμένο του Adam Boehler να διαπραγματευτεί με τη Hamas, και η υπόθεση διέρρευσε γρήγορα στα μέσα ενημέρωσης, με αποτέλεσμα οι άνθρωποι του Ron Dermer να είναι έτοιμοι να συγκρουστούν μαζί του στον Λευκό Οίκο. Παρά την απόφαση να μην ενημερωθεί το Ισραήλ, στην Ιερουσαλήμ έμαθαν για τη συνομιλία μέσω άλλων πηγών.
Χθες το βράδυ, όταν ο Trump αποφάσισε να αποκαλύψει στον κόσμο το κανάλι επικοινωνίας με το Ιράν —που μέχρι τότε ήταν άκρως μυστικό, σε σημείο που ακόμη και μέσα στην κυβέρνησή του το γνώριζαν ελάχιστοι— η Τεχεράνη έσπευσε να το διαψεύσει κατηγορηματικά. Το Ιράν αιφνιδιάστηκε από τη γρήγορη αποκάλυψη και ίσως, νιώθοντας ότι έχει τον έλεγχο τις τελευταίες ημέρες, αισθάνθηκε αρκετά σίγουρο ώστε να φέρει τον Trump σε δύσκολη θέση, ισχυριζόμενο ότι δεν μίλησε με κανέναν, ότι δεν υπάρχει διάλογος γιατί δεν υπάρχει θέμα προς συζήτηση, και ότι ο Trump απλώς υποχώρησε.
«Παρά τις ιρανικές διαψεύσεις, τόσο αμερικανικές όσο και ισραηλινές πηγές -αν και το Ισραήλ δεν συμμετείχε στις επαφές- επιβεβαίωσαν την ύπαρξη των συνομιλιών και μέρος του περιεχομένου τους, συμπεριλαμβανομένης της κρίσιμης συνομιλίας της περασμένης Πέμπτης. Έτσι, η διασταύρωση πληροφοριών από διαφορετικές και ανεξάρτητες πηγές προσδίδει αξιοπιστία στα γεγονότα» μεταδίδει το Ynet.
Η επικοινωνία μεταξύ των Αμερικανών μεσολαβητών και του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών συνεχίστηκε καθ’ όλη τη διάρκεια, αλλά παράλληλα συσσωρεύτηκε και ένταση. «Στο Ιράν πιστεύουν ότι οι ΗΠΑ τους εξαπάτησαν στον τελευταίο γύρο συνομιλιών στη Γενεύη, όταν είχε ήδη διαμορφωθεί η κατεύθυνση προς πόλεμο. Ωστόσο, και ο έμπειρος Ιρανός διπλωμάτης είχε καταλάβει ότι δεν υπάρχει άλλος τρόπος να τελειώσει ο πόλεμος πέρα από διαπραγματεύσεις» επισημαίνεται στο ίδιο δημοσίευμα. Αυτό ακριβώς θέλησε να τονίσει στους Αμερικανούς αξιωματούχους: «Βρίσκομαι εδώ αφού έλαβα την έγκριση και την ευλογία του Mojtaba Khamenei να κλείσουμε το θέμα το συντομότερο δυνατό, υπό την προϋπόθεση ότι θα ικανοποιηθούν οι όροι μας», σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν το περιεχόμενο των συνομιλιών.
Ισραηλινός αξιωματούχος εξήγησε ότι, από τη μία πλευρά, ο Araghchi ήθελε να δείξει στις ΗΠΑ τη σταθερότητα της εξουσίας στο Ιράν — ακριβώς το αντίθετο από ό,τι ανέμεναν Ουάσιγκτον και Ιερουσαλήμ. Από την άλλη, ήθελε να καταστήσει σαφές ότι έχει πλήρη εξουσιοδότηση από την ηγεσία. «Με αυτές τις συνομιλίες, οι ΗΠΑ ουσιαστικά αναγνώρισαν την εξουσία του Khamenei του νεότερου» μεταδίδει το ισραηλινό πρακτορείου ειδήσεων.
Η δραματικότητα της στιγμής είναι τεράστια και για τις δύο πλευρές: οι ΗΠΑ ονειρεύονταν πτώση ή αλλαγή του καθεστώτος, αλλά τελικά διαπραγματεύονται με τον ίδιο υπουργό Εξωτερικών, εκπροσωπώντας τώρα τον νέο ανώτατο ηγέτη.
Ο Witkoff διεξήγαγε τις συνομιλίες από δημόσιους χώρους, με τον Kushner δίπλα του. «Τουλάχιστον σε μία περίπτωση, την Πέμπτη, στεκόταν για ώρα και μιλούσε δυνατά, μοιράζοντας λεπτομέρειες της συνομιλίας με περαστικούς» σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα.
Σύμφωνα με προσχέδια που ανταλλάχθηκαν, το Ιράν είναι διατεθειμένο να προσφέρει περίπου όσα είχε συμφωνήσει και στη Γενεύη πριν τον πόλεμο: να συζητήσει τη μεταφορά εμπλουτισμένου ουρανίου υψηλού βαθμού στη Ρωσία, αλλά δεν δέχεται καμία συζήτηση για τους βαλλιστικούς πυραύλους, ούτε να σταματήσει πλήρως τον εμπλουτισμό εντός της χώρας. Κατά τη διάρκεια της συνομιλίας, ο Witkoff ανέβασε τον τόνο της φωνής του και δήλωσε ότι ο Trump ξεκαθάρισε πως δεν θα υπάρξει εμπλουτισμός σε ιρανικό έδαφος.
Η συνομιλία άφησε δυναμική που συνεχίστηκε μέχρι την αποκάλυψη: ανταλλαγή προσχεδίων και σκέψεις για κατάληξη μέχρι το τέλος της εβδομάδας. Την ίδια στιγμή, στο Ισραήλ υπήρχε ανησυχία για την έκβαση. Όταν έφτασαν στην Ιερουσαλήμ οι πληροφορίες για πιθανή πρόοδο, το μήνυμα φάνηκε να γίνεται κατανοητό: ο Netanyahu δήλωσε στα εβραϊκά ότι ο πόλεμος θα συνεχιστεί όσο χρειαστεί, αλλά στα αγγλικά είπε ότι πιστεύει πως θα τελειώσει πολύ νωρίτερα.
Το σχέδιο Trump κατέρρευσε…
Στην αρχή του πολέμου, στις ΗΠΑ υπήρχαν φωνές που πίστευαν ότι το καθεστώς στο Ιράν θα καταρρεύσει γρήγορα. Ο Trump ήταν από τους πιο ένθερμους υποστηρικτές αυτής της άποψης και από τους τελευταίους που εγκατέλειψαν αυτό το σενάριο. Αυτή η εκτίμηση βασιζόταν εν μέρει και σε ισραηλινές αναλύσεις. Για δεκαετίες εξεταζόταν το ενδεχόμενο αλλαγής καθεστώτος στο Ιράν, αλλά οι περισσότερες εκτιμήσεις κατέληγαν ότι είναι εξαιρετικά δύσκολο. Αντί για αυτό, η στρατηγική ήταν η αποδυνάμωση του καθεστώτος μέσω κυρώσεων και στοχευμένων επιχειρήσεων.
Τα τελευταία χρόνια, όμως, υπήρξε νέα πίστη ότι ίσως είναι εφικτό, με σχέδια για πρόκληση εσωτερικών αναταραχών σε περίπτωση πολέμου.
«Τελικά, το όραμα του Trump για μια γρήγορη επιχείρηση που θα οδηγούσε σε αλλαγή ηγεσίας δεν πραγματοποιήθηκε. Ο πόλεμος συνεχίστηκε χωρίς να επιτύχει σαφείς στόχους, ενώ δημιούργησε νέα προβλήματα, όπως το κλείσιμο του Στενού του Hormuz — κάτι που θεωρούνταν αναμενόμενο αλλά παρ’ όλα αυτά δεν αντιμετωπίστηκε επαρκώς» σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα.
Σενάριο για συνάντηση Vance με Araghchi
Αυτή τη στιγμή, οι ΗΠΑ και το Ιράν προσπαθούν να οργανώσουν συνάντηση εντός της εβδομάδας, πιθανώς μεταξύ του αντιπροέδρου Vance και του Araghchi. Μέχρι τότε, το Ιράν αναμένεται να στρέψει τα πυρά του προς το Ισραήλ αντί για τα κράτη του Κόλπου, ώστε να εντείνει τη ρήξη μεταξύ Ισραήλ και ΗΠΑ.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών